Gidroksietil akrilatyň öz-özünden polimerleşme reaksiýasynda katalizatorlaryň roly näme?
Öz-özünden polimerleşme reaksiýasynyň bolmagy üçin ilki bilen laýyk temperatura gerek. Umuman, gidroksietil akrilatyň öz-özünden polimerleşmesi üçin temperatura aralygy GOWY 30°C we 60°C aralygynda bolýar. Eger temperatura gaty pes bolsa, reaksiýa örän haýal bolar ýa-da hatda bolmaz. Eger temperatura gaty ýokary bolsa, reaksiýa gaty güýçli bolup biler, bu bolsa reaksiýa prosesini dolandyrmagy kynlaşdyrýar we durnuksyz önümlere getirýär. Şonuň üçin temperaturany dolandyrmak örän möhümdir! Temperaturadan başga-da, ýagtylyk hem möhüm faktordyr. Gidroksietil akrilat ultramelewşe (UB) şöhlesine ýokary derejede reaksiýa berýär we UB şöhlesi onuň goşa baglanyşyklarynyň bölünmegine ýardam edip, şeýlelik bilen polimerleşme reaksiýasyny başlap biler. UB şöhlelenmesi astynda gidroksietil akrilat temperaturasynyň öz-özünden polimerleşmesi has çalt bolar. Eger biz UB lampasyny ulansak ýa-da ony gün şöhlesine goýsak, ol çalt öz-özünden polimerleşmege başlar. Göz öňüne getiriň, gün şöhlesiniň aşagynda bu molekulalar tans ýaly bolup, çalt birleşip, täze maddalary emele getirýärler. Temperatura we ýagtylykdan başga-da, katalizatoryň saýlanmagy hem öz-özünden polimerleşme reaksiýasynyň tizligine we täsirine täsir edýär. Biz käbir peroksid katalizatorlaryny, mysal üçin wodorod peroksidini ýa-da azobisizobutironitril (AIBN) ýaly azo birleşmelerini goşarys. Bu katalizatorlar öz-özünden polimerleşme reaksiýasynyň başlangyç temperaturasyny netijeli peseldip, onuň has pes temperaturada hem rahat dowam etmegine mümkinçilik berýär. Olar hakykatdanam tizleşdiriji hökmünde hereket edýärler! Katalizator bolmasa, reaksiýa örän haýal bolup biler ýa-da hatda bolmazlygy hem mümkin. Şonuň üçin öz-özünden polimerleşme reaksiýasyndaky katalizatoryň roluny gözardy edip bolmaz.