Glifosat: Giňden ulanylýan we möhüm oba hojalyk himiki maddasy
Esasy ulanylyş ugurlary
Oba hojalygynda glifosat esasy gerbisiddir. Ol ösümliklerde 5-enolpiruwilşikimat-3-fosfat sintaza (EPSPS) fermentini basyp ýatyrmak arkaly hereket edýär. Bu ferment ösümlikleriň ösüşi we ösüşi üçin zerur bolan aromatik aminokislotalaryň sintezi üçin örän möhümdir. Bu fermenti basyp ýatyrmak arkaly glifosat haşal otlaryň kadaly metabolik proseslerini bozýar, olaryň ýuwaş-ýuwaşdan solmagyna we ölmegine getirýär. Onuň ulgamlaýyn tebigaty onuň ýapraklar tarapyndan siňdirilmegine we ösümlik boýunça daşalmagyna mümkinçilik berýär, haşal otlaryň ýerüsti we ýerasty böleklerini, şol sanda köklerini hem netijeli öldürýär. Bu bolsa ony başgaça ýok etmek kyn bolan köpýyllyk haşal otlary gözegçilikde saklamak üçin örän netijeli edýär.
Glifosat dürli ekin ulgamlary bilen utgaşyklydyr. Soýa, mekgejöwen we pagta ýaly glifosata çydamly bolmak üçin döredilen genetiki taýdan üýtgedilen (GM) ekinlerde, ekine zyýan ýetirmezden, haşal otlary gözegçilikde saklamak üçin ösýän ekinleriň üstüne gönüden-göni püskürtmek mümkin. Bu bolsa ekerançylyk tejribelerinde rewolýusiýa döretdi, has netijeli we giň möçberli haşal otlary gözegçilikde saklamaga mümkinçilik berdi, mehaniki ekin ekmek zerurlygyny azalddy we topragyň eroziýasyny iň pes derejä düşürdi. Mundan başga-da, GM däl ekinlerde glifosat ekilmezden öň ýa-da hasyl ýygnalandan soň haşal otlary gözegçilikde saklamak, topragy ekişe taýýarlamak ýa-da hasyl ýygnalan ýerleriň haşal otlardan arassa galmagyny üpjün etmek üçin ulanylyp bilner.
Oba hojalygyndan başga-da, glifosat ekin meýdanlaryndan başga ýerlerde hem ulanylýar. Ol senagat meýdançalarynda, ýollaryň gyralarynda, demir ýol kenarlarynda we kommunal desgalaryň töwereginde haşal otlara garşy göreşmek üçin ulanylýar. Bu ýerleri islenilmeýän ösümliklerden arassa saklamak arkaly infrastrukturany saklamaga, ýangyn howplaryny azaltmaga we howpsuzlygy ýokarlandyrmaga kömek edýär.
Glifosat köp sanly peýdalaryna garamazdan, käbir jedelleriň sebäbi boldy. Onuň daşky gurşawa we adam saglygyna mümkin bolan täsiri barada alada bildirildi. Käbir barlaglar saglyk bilen baglanyşykly käbir meseleler bilen baglanyşykly bolmagynyň mümkindigini görkezdi, emma bu meseleler boýunça ylmy pikirler bölünen bolmagynda galýar. Netijede, dünýäniň dürli künjeklerinde gözegçilik edaralary onuň ulanylyşyny berk gözegçilikde saklap, ulanylyş möçberlerine, howpsuzlyk çärelerine we etiketka talaplaryna has berk düzgünleri ornaşdyrýarlar.
Saklanylanda, glifosat sowuk, gurak ýerde, göni gün şöhlesinden we gabat gelmeýän maddalardan daşda saklanmaly. Glifosat ulanylanda, täsiriň öňüni almak üçin ellikler, gözlükler we gorag eşikleri ýaly degişli şahsy gorag serişdelerini geýmeli. Mundan başga-da, daşky gurşawyň hapalanmagynyň öňüni almak üçin ulanylmaýan önümi ýa-da gaplamany degişli derejede zyňmak möhümdir.
Tehniki häsiýetnamalar
| Önümiň ady | Glifosat | |||||||||
| Himiki formula | C₃H₈NO₅P | |||||||||
| Molekulýar agram | 169.07 | |||||||||
| Daşky görnüş | ak poroşoklar | |||||||||
| Ereme Nokady | 230°C | |||||||||
| Dykyzlyk | 1.747 g/sm³ | |||||||||
| CAS NO | 1071 - 83 - 6 | |||||||||
| HS kody | 29319000.9 | |||||||||
| EINECS NO | 213 - 997 - 4 | |||||||||
| Programma | Oba hojalyk haşal otlaryna garşy göreş, ekin ekilmedik ýerleriň haşal otlaryna garşy göreş | |||||||||
Hili gözegçilik kagyzy
| Önümiň ady | Glifosat | ||||||
| ZADY | STANDART BAHASY (%) | SYNAG BAHASY (%) | |||||
| Glifosat massa paýy % | ≥95.0 | 95.60% | |||||
| Formaldegidiň massa paýy g/kg | ≤1.2 | 0.2 | |||||
| Natriý gidroksidiniň erimeýän maddasy g/kg | ≤0.2 | 0.1 | |||||
| Nitrosoglifosatyň massa paýy mg/kg | ≤1.0 | 0.30% | |||||
Gysgaça aýdylanda
Gysgaça aýdylanda, glifosat, onuň ulanylyşy bilen baglanyşykly dowam edýän jedellere garamazdan, häzirki zaman oba hojalygynda we ekin däl haşal otlary dolandyrmakda möhüm himiki madda bolmagynda galýar. Onuň netijeliligi, köpugurlylygy we oba hojalygynyň netijeliligine täsiri ony global azyk önümçiligine uly goşant goşdy. Ylmy-barlaglar dowam edýärkä we düzgünler ösýärkä, glifosatyň geljegi onuň peýdalary bilen baglanyşykly meseleleri çözmek üçin edilýän tagallalaryň arasyndaky deňagramlylygy talap eder.